Maaltijdcheques en geschenkbonnen

Extra koopkracht?

Het Interprofessioneel Akkoord 2009-2010 voorziet een verhoging van de koopkracht van de werknemers onder de vorm van een netto-enveloppe van € 125 in 2009 en € 250 in 2010. Die bedragen kunnen worden toegekend onder de vorm van ecocheques. In veel sectoren voorzien de onderhandelde CAO’s evenwel de mogelijkheid om die ecocheques om te zetten in andere gelijkwaardige voordelen voor eenzelfde bedrag: maaltijdcheques, cadeaucheques, … Hierna een kort overzicht van de verschillende bestaande cheques, de voor- en nadelen ervan, de toekenningsvoorwaarden, enz.

Iedere maand krijg ik bovenop mijn loon ook nog maaltijdcheques. Is dat een goede zaak?

Het is er de tijd van het jaar voor: werkgevers bieden steeds vaker cheques aan als eindejaarsgeschenk. Daarnaast betalen ze doorgaans ook heel dikwijls een “aanvulling” op het loon met maaltijdcheques. Dit is een gebruik dat toegenomen is ten tijde van de loonstop in de jaren ’80. En sindsdien zijn er alsmaar meer werknemers die er krijgen. De waaier van geschenkbonnen is mettertijd steeds breder geworden: cadeaucheques, sportcheques, cultuurcheques, welzijnscheques en recent dus nog de ecocheques. Het is zeker zo dat maaltijdcheques en andere bonnen je koopkracht rechtstreeks verhogen. Ze maken nu overigens vaak deel uit van loonpakketten en CAO’s. Ze worden ook niet als loon beschouwd aangezien er geen sociale-zekerheidsbijdragen op worden betaald en ze dus evenmin belast worden … Maar in feite roepen bepaalde punten wel vragen op:

• De betaling van een gedeelte van het loon met maaltijdcheques druist in tegen het recht om vrij over je loon te kunnen beschikken.

• Meestal worden over deze cheques akkoorden gesloten tussen het bedrijf dat ze uitgeeft en de handelszaken die ze als betaalvorm aanvaarden. Hun geldigheidsduur is ook beperkt in de tijd. Je kan dus niet zelf kiezen waar en wanneer je die bonnen besteedt.

• De solidariteit lijdt eronder! Want het gebruik van deze verloningsvorm kost veel geld aan de sociale zekerheid, gezien de vrijstelling van sociale-zekerheidsbijdragen (werkgevers + werknemers). Werkgevers hebben hierin een mogelijkheid gevonden om je loon te verhogen zonder dat het hen veel kost.

Werknemers kunnen de indruk hebben dat ze met maaltijdcheques meer verdienen aangezien ze denken dat ze niet hetzelfde nettobedrag zouden ontvangen hebben indien op de cheque belasting en RSZ zou geïnd zijn. Het is maar hoe je het bekijkt! En wat als het verschil nu eens enkel de ondernemingswinsten vergrootte? Eén zaak staat in werkelijkheid als een paal boven water: als er een tekort is bij de sociale zekerheid (die ook onze pensioenen, gezondheidszorg, kinderbijslag… betaalt) moet iedereen vroeg of laat de rekening betalen. Daarom wil de BBTK, die zeker het voordeel van dit systeem voor de werknemer erkent, vooral bruto-loonsverhogingen in je CAO’s aanmoedigen.