BBTK > Mijn Rechten > Loon: barema's, GGMMI, enz.

12-7-2018 16:07 Afdrukken

Alles over je loon

 
Je collega heeft dezelfde functie als jij en voert ook dezelfde taken uit als jij. Jullie lonen verschillen echter. Hoe wordt het bedrag van je loon bepaald ? Hoe komt dat ? Dit artikel geeft je een overzicht van alles dat je moet weten rond je verloning.
 

Hoe wordt het bedrag van je loon vastgelegd ?

In principe moet je dit afspreken met je werkgever wanneer je je contract ondertekent. De werkgevers moeten echter een aantal regels naleven: er bestaat een minimumloon dat moet worden nageleefd alsook minimumbarema’s per sector.


De loonschaal, ook barema, weddeschaal of gewoon loon genoemd, wordt vooraf vastgelegd in de sectorale cao’s. Het barema legt het minimumloon vast dat in elke sector moet worden toegepast. Dit minimumloon mag nooit lager zijn dan het minimum vastgelegd in het kader van een interprofessioneel akkoord. De functiecategorie, de leeftijd en/of de anciënniteit (in de sector of het bedrijf zelf) spelen meestal een cruciale rol in de vastlegging van het geldende loonbarema.

De BBTK stelt voortaan de meeste sectorale barema’s online ter beschikking (toegankelijk voor de leden op MyBBTK).  

Hoe worden deze loonniveaus vastgelegd ?

In België wordt het niveau van de lonen normaal gezien niet vastgelegd door de wet of door regels uitgevaardigd door de Staat, maar via collectieve onderhandeling. Het zijn de sociale overlegpartners die de eigenlijke barema’s vastleggen via een collectieve arbeidsovereenkomst (of cao).

Wat is een collectieve arbeidsovereenkomst?

Een collectieve arbeidsovereenkomst is een akkoord dat tussen werkgevers en vakbondsvertegenwoordigers wordt ondertekend. Ze kan over allerlei onderwerpen gaan die met het werk te maken hebben: loon, ontslagprocedure, groepsverzekering, bonusregeling,… Cao’s kunnen op verschillende niveaus worden gesloten : interprofessioneel, op sector- of bedrijfsvlak. Dit akkoord is niet zomaar een document want je individuele arbeidsovereenkomst kan hier niet zo makkelijk van afwijken. Je werkgever mag je evenmin de rechten ontzeggen die in de cao zijn opgenomen!

Waaruit bestaat de indexering van de lonen ? Gebeurt deze automatisch?

In België verloopt de indexering automatisch. Voor ons is het van essentieel belang dat dit systeem behouden blijft want zo kan de aanpassing van de lonen aan de levensduurte automatisch gebeuren, onafhankelijk van de eigenlijke loonsonderhandelingen. In de andere landen stellen we vast dat de lonen sowieso de levensduurte volgen, maar meer met horten en stoten en met grotere loonconflicten.


De manier waarop de indexering gebeurd wordt bij cao vastgelegd, maar de index zelf (dit wil zeggen het instrument dat de prijzenevolutie meet) wordt bij wet vastgelegd . In het kader van het concurrentievermogen van het land legt deze wet op dat gebruik wordt gemaakt van een indexcijfer dat geen rekening houdt met een aantal producten : alcohol, tabak, olieproducten behalve stookolie, enz.(de zogenaamde gezondheidsindex).


En de andere voordelen waarop ik recht heb?

De andere voordelen waarop je recht hebt bovenop je loon (bijvoorbeeld: de eindejaarspremie, de maaltijdcheques, de premies voor ploegen-, nacht- en weekendwerk, enz..) zijn eveneens voorzien via de cao van je paritair comité of op bedrijfsvlak. Het vakantiegeld wordt daarentegen geregeld door een specifieke wetgeving.


Wat verstaat men onder minimuminkomen?

Er bestaan ook cao’s die op interprofessioneel vlak worden gesloten (Nationale Arbeidsraad) : deze leggen een “gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen” vast, m.a.w. een gewaarborgd interprofessioneel loon. Dit betekent dat in België geen enkel loon ooit lager mag zijn dan het minimumloon vastgelegd in de cao’s.

Dit loon ziet er als volgt uit (bedragen op 01/01/2017) :

  • 18 jaar : € 1.562,59
  • 19 jaar (met 6 maanden anciënniteit) : € 1604,06
  • 20 jaar (met 12 maanden anciënniteit) : € 1.622,48

Deze bedragen gelden niet voor studenten van 18, 19 en 20 jaar. Ze gelden evenmin voor  jongeren ingeschreven in een stelsel van alternerend leren noch voor jongeren van 16 en 17 jaar.

Deze barema's stemmen overeen met het brutoloon dat geldt voor de werknemers die normaal voltijds worden tewerkgesteld. Als je deeltijds werkt, heb je recht op hetzelfde loon, evenredig met je arbeidstijd. Rekening houdend met de progressiviteit van de belastingschalen, zal je nettoloon echter iets hoger zijn dan het evenredige loon.

 

Een nieuwe maatregel kan gebruikt worden voor arbeidsovereenkomsten afgesloten vanaf 1 juli 2018.


De maatregel houdt in dat van de werknemers jonger dan 21 jaar die werken met een startbaanovereenkomst, voor diegene ‘zonder werkervaring’, een werkgever de mogelijkheid krijgt om het loon (zowel het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen als de eventuele hogere sectorale minimumlonen) procentueel te verminderen.

Dit enkel indien de jonge werknemer niet meer verdient dan het sectorale (en indien op sectoraal vlak geen eigen minimumloon werd afgesproken, het interprofessioneel) minimumloon.

De jonge werknemer in kwestie ontvangt van de werkgever  maandelijks een forfaitaire toeslag waardoor de netto verloning van die werknemer behouden blijft. Die forfaitaire toeslag wordt vrijgesteld van zowel sociale zekerheids- als fiscale bijdragen. De werkgever kan bovendien de forfaitaire toeslag in mindering brengen van de verschuldigde bedrijfsvoorheffing.

 

Bezoek onze pagina Indexering als je alles wil weten over je loon en over de indexeringen binnen jouw PC.