Alles over je loon
Je collega heeft dezelfde functie als jij en voert ook dezelfde taken uit als jij. Jullie lonen verschillen echter. Hoe wordt het bedrag van je loon bepaald ? Hoe komt dat ? Dit artikel geeft u een overzicht van alles dat je moet weten rond je verloning.
Hoe wordt het bedrag van je loon vastgelegd ?
In principe moet je dit afspreken met je werkgever wanneer je je contract ondertekent. De werkgevers moeten echter een aantal regels naleven : er bestaat een minimumloon voor werknemers ouder dan 21 jaar en tevens minimumbarema’s per sector.
De loonschaal, ook barema, weddeschaal of gewoon loon genoemd, wordt vooraf vastgelegd in de sectorale CAO’s. Het barema legt het minimumloon vast dat in elke sector moet worden toegepast. Dit minimumloon mag nooit lager zijn dan het minimum vastgelegd in het kader van een interprofessioneel akkoord. De functiecategorie, de leeftijd en/of de anciënniteit (in de sector of het bedrijf zelf) spelen meestal een cruciale rol in de vastlegging van het geldende loonbarema.
Hoe worden deze loonniveaus vastgelegd ?
In België wordt het niveau van de lonen normaal gezien niet vastgelegd door de wet of door regels uitgevaardigd door de Staat, maar via collectieve onderhandeling. Het zijn de sociale overlegpartners die de eigenlijke barema’s vastleggen via een collectieve arbeidsovereenkomst (of CAO).
Wat is een collectieve arbeidsovereenkomst?
CAO’s zijn akkoorden die tussen de vakorganisaties en de werkgevers of werkgeversorganisaties worden gesloten. Dit gebeurt ofwel op bedrijfsniveau ofwel in de activiteitssector (het paritair comité).
In tegenstelling tot wat er in sommige landen gebeurt, gelden de CAO’s voor alle werknemers en niet uitsluitend voor de werknemers aangesloten bij een vakbond. Als een sector CAO algemeen verbindend wordt verklaard geldt ze ook voor alle werkgevers, ook zij die niet aangesloten zijn bij de ondertekenende werkgeversorganisatie .
Waaruit bestaat de indexering van de lonen ? Gebeurt deze automatisch?
In België verloopt de indexering automatisch. Voor ons is het van essentieel belang dat dit systeem behouden blijft want zo kan de aanpassing van de lonen aan de levensduurte automatisch gebeuren, onafhankelijk van de eigenlijke loonsonderhandelingen. In de andere landen stellen we vast dat de lonen sowieso de levensduurte volgen, maar meer met horten en stoten en met grotere loonconflicten.
De manier waarop de indexering gebeurd wordt bij CAO vastgelegd, maar de index zelf (d.w.z. het instrument dat de prijzenevolutie meet) wordt bij wet vastgelegd . In het kader van het concurrentievermogen van het land legt deze wet op dat gebruik wordt gemaakt van een indexcijfer dat geen rekening houdt met een aantal producten : alcohol, tabak, olieproducten behalve stookolie, enz... (″gezondheidsindex″).
En de andere voordelen waarop ik recht heb?
De andere voordelen waarop je recht hebt bovenop je loon (bijvoorbeeld: de eindejaarspremie, de maaltijdcheques, de premies voor ploegen-, nacht- en weekendwerk, enz..) zijn eveneens voorzien via de CAO van je paritair comité of op bedrijfsvlak. Het vakantiegeld wordt daarentegen geregeld door een specifieke wetgeving.
Wat verstaat men onder minimuminkomen?
Er bestaan ook CAO’s die op interprofessioneel vlak worden gesloten (Nationale Arbeidsraad) : deze leggen een “gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen” vast, m.a.w. een gewaarborgd interprofessioneel loon. Dit loon ziet er als volgt uit (bredragen op 1/02/2012) :
- 21 jaar : € 1.472,40
- 21,5 jaar met minstens 6 maanden anciënniteit : € 1.511,48
- 22 jaar met minstens 12 maanden anciënniteit : € 1.528,84
Dit barema stemt overeen met het brutoloon dat geldt voor de werknemers die normaal voltijds worden tewerkgesteld. Als je deeltijds werkt, heb je recht op hetzelfde loon, evenredig met je arbeidstijd. Rekening houdend met de progressiviteit van de belastingschalen, zal je nettoloon echter iets hoger zijn dan het evenredige loon.
Bezoek onze pagina Indexering als je alles wil weten over je loon en over de indexeringen binnen jouw PC.