BBTK > Europa > BBTK wil geen vrijhandelsakkoord EU-VS met ISDS (2.0)

7-7-2015 12:29 Afdrukken

Europa

BBTK wil geen vrijhandelsakkoord EU-VS met ISDS (2.0)

Sinds de zomer van 2013 onderhandelt de Europese Commissie – namens de Europese Unie – met de Verenigde Staten over het allereerste bilaterale vrijhandelsakkoord. In het jargon spreekt men over ‘Transatlantic Trade and Investment Partnership’ (TTIP). Het akkoord streeft naar het (verder) wegwerken van de tarifaire (importheffingen) en niet-tarifaire ‘barrières’ (productnormen) voor de onderlinge handel.

 

Voorstanders stellen dat het akkoord de Europese economie een duwtje in de rug kan geven. Op langere termijn kan het verdrag leiden tot een éénmalige boost van economisch groei met 0,3 tot 1,3% van het BBP en een éénmalige daling van de Europese werkloosheid met 0,42 percentpunten.

 

Omstreden onderhandelingen

TTIP is evenwel omstreden. Vanuit het brede middenveld – vakbonden, consumentenorganisaties en ngo’s – weerklinken scherpe kritieken. Leidt het op elkaar afstemmen van de productnormen niet tot deregulering? En op welke manier kunnen de diensten van algemeen belang worden afgeschermd? Het meest omstreden is echter de voorziene investeerderstaatgeschillenregeling, beter bekend onder de Engelse term ‘invester-state-dispute-settlement’ (ISDS). Dat zijn ad-hoc arbitragerechtbanken waar private investeerders een klacht kunnen indienen tegen individuele staten, wanneer ze vinden dat hun rechten worden geschonden – bijvoorbeeld bij ‘onteigening’. In het verleden hebben dergelijke artikelen al aanleiding gegeven tot veelvuldig misbruik. Egypte werd zo aangeklaagd wegens het optrekken van het minimumloon, terwijl Australië een rechtszaak aangesmeerd kreeg door Philip Morris voor de strengere regels voor tabaksverpakking. ISDS kan voor ons dan ook niet door de beugel.

 

Rapport met aanbevelingen Europese Parlement – stemming op 8 juli

Het Europese Parlement is ondertussen bezig met een rapport waarbij een aantal aanbevelingen staan opgesomd gericht aan de Europese Commissie. Het document heeft een hoog politiek gewicht, aangezien het finaal handelsakkoord groen licht moet krijgen van het parlement. De Europarlementariërs kunnen dus een aantal voorwaarden verbinden aan hun steun. Eén van de meest bediscussieerde zaken is precies ISDS. De stemming over het rapport stond oorspronkelijk gepland op 10 juni, maar door hevige debatten tussen de rechtse en de linkse fracties in het parlement werd de stemming uitgesteld. Op woensdag 8 juli staat een nieuwe stemming gepland. Meer dan waarschijnlijk zal rond ISDS een compromis worden voorgesteld. Men pleit concreet voor de invoering van een ‘ISDS 2.0’, waarbij de arbitragerechters publiek worden aangesteld en waarbij beroep mogelijk is. De BBTK is echter bevreesd dat op die manier ISDS ‘via de achterdeur’ zou kunnen worden goedgekeurd en verzet zich tegen elke rechtsvorm die internationale investeerders bevoordeligt. Multinationale ondernemingen kunnen zich immers altijd richten tot de nationale rechtbanken. Wij hopen dan ook dat de Europarlementariërs duidelijk afstand nemen.

 

Share/Bookmark