BBTK > Nieuws > E-commerce: buigt regering te diep voor deze sector?

13-6-2017 16:01 Afdrukken

E-commerce: buigt regering te diep voor deze sector?


Al sinds de start van deze regering beweert de ene regeringspoliticus na de andere dat ons land het slecht doet op het vlak van de e-commerce. Daarbij wordt helaas heel wat onzin verkondigd en van alles op één hoopje gegooid. De BBTK ziet de tewerkstelling op het vlak van e-commerce alvast graag komen. Maar wat is voor deze regering het probleem? En… is er eigenlijk wel één?

Al sinds het aantreden van deze regering doet het verhaal de ronde dat België niet ‘mee’ zou zijn als het op e-commerce aankomt. Dat zou dan aangetoond worden door het ontbreken van grote spelers als Bol.com of Amazon. Een Belg die online iets bestelt zou zo vooral geld én jobs naar het buitenland sturen.

Het ene na het andere ballonnetje wordt opgelaten om dat aan te pakken: lagere loonkosten (CD&V), het versoepelen van het nachtwerk (Open VLD) en het buitenspel zetten van de vakbonden (N-VA). Op dat vlak alvast weinig originaliteit van deze economisch rechtse regering. Wat is er nu van aan?


E-commerce: bestaat wél in ons land

Het zit al fout bij het begin, want er is wél e-commerce actief in ons land. Al valt dat minder op, want de e-commerce zit in bedrijven die consumenten niet herkennen als ‘e-commerce’. Zo telt het logistiek centrum van Nike in Laakdal vele duizenden bedienden die (ook ’s nachts) sportschoenen naar klanten versturen tot in Rusland! In Geel verscheept Lego ook speelgoed tot bij consumenten in heel Europa. Ook rond de havens en luchthavens zitten logistieke bedrijven samen die rechtstreeks goederen naar de klant verschepen na een internetbestelling. Dat gaat over vele tienduizenden jobs.


En ook bij de grote winkelketens kan je al jarenlang via de pc je spullen bestellen. Ze kozen er soms voor om een eigen e-commerce activiteit uit te bouwen, of deze uit te besteden aan een logistieke onderaannemer. Er bestaan heel wat manieren, maar ze bestaan al jaren (bv: collect en go van Colruyt werkt met een mengeling van uitbesteding en eigen beheer). Ondertussen halen Belgische ondernemingen al 22,3% van hun omzet uit de elektronische handel, duidelijk méér dan het EU-gemiddelde van 17%. Ook dát is e-commerce, en dat bestaat vandaag al.


Trouwens, ook de grote ‘buitenlandse’ ketens zorgen hier voor werk, niet enkel bij de pakjesdiensten, maar ook via lokale afhaalpunten en magazijnen. Een keten als Coolblue heeft zelfs al fysieke winkels in België.


Het is geen toeval dat enkele grote werkgevers uit de logistiek nog in maar van dit jaar in de zakenkrant De Tijd lieten verstaan dat “België het mekka van de e-commerce is, of het kan worden. Die boodschap zou de sector beter verspreiden, in plaats van doorlopend te wijzen op de zwakke punten.”


Wellicht klopt het dat Belgische ondernemers en ondernemingen kansen lieten liggen op het vlak van e-commerce. En dat we ons minder goed kunnen verkopen dan onze noorderburen is ook niet nieuw. Maar beweren dat ons land een e-commercewoestijn is, is vele bruggen te ver.


Nachtarbeid: kan wél in ons land

Ook de stelling dat nachtarbeid in ons land bijna onmogelijk is klopt van geen kanten. Blijkbaar gaan de politici die dit beweren ervan uit dat alle fabrieken, restaurants, ziekenhuizen, logistieke centra’s enz… ’s nachts door kaboutertjes draaiende worden gehouden. Ongeveer 3,1% van de werknemers in ons land presteert nochtans regelmatig nachtwerk.
Nochtans: alle werk tussen 20u en 6u is bij wet ‘principieel verboden’. Alleen staan in diezelfde wet (die al sinds 1971 bestaat!) ook een hele lange lijst mogelijke uitzonderingen die het nachtwerk wel toelaten. Omdat de openingsuren van de winkels de laatste jaren werden uitgebreid kan je op vrijdagavond vaak al langer winkelen. Ook bestelbusjes rijden ’s nachts rond, vliegtuigen stijgen op, fabrieken produceren en in rusthuizen kunnen de bewoners rekenen op verzorging. De economie valt om 20u dus niet stil!


Om tot nachtwerk te komen is inderdaad in het algemeen het akkoord van de personeelsvertegenwoordigers van alle vakbonden in het bedrijf voor nodig is (al zijn er ook hier uitzonderingen). Maar dat soort akkoorden wordt dus al jarenlang getekend, in allerlei sectoren. Nog eind 2015 tekende de BBTK mee een kaderakkoord om ook in de sector handel de deur open te zetten, specifiek met het oog op e-commerce. Mits een akkoord op bedrijfsniveau, met alle drie vakbonden, kan er sprake zijn van ‘nachtarbeid’ in de handel.


Maar wat stellen we vast? Dat amper enig bedrijf ons hiervoor heeft gecontacteerd. Enkel bij schoenenverkoper Torfs is er snel een ernstig contact geweest én is er dan ook een akkoord gesloten. Bij enkele andere ketens lopen nu pas, 17 maanden na het afsluiten van het kaderakkoord, de eerste gesprekken. Voor de rest: windstilte!


Het is dan ook weinig geloofwaardig om ‘nachtarbeid’, of de rol van ‘de vakbonden’ aan te klagen als het over e-commerce gaat. Er staat de ondernemers geen enkel écht obstakel in de weg om nachtarbeid te ontwikkelen… behalve hun eigen onwil.

Wat blijft er over: de kostprijs?

Recent lijken ook politici begrepen te hebben dat heel hun nachtwerkverhaal rammelt aan alle kanten. Geen nood: ze kunnen steeds de klassieker van de loonkost uit de kast halen. In ons land zou de tewerkstelling in de e-commerce duurder zijn dan in de buurlanden. En wellicht klopt dat ook. Alleen heeft dat te maken met het feit dat de e-commerce (en dat geldt in Nederland eigenlijk voor de volledige sector handel) in Nederland vooral door studenten gebeurt. We mogen hier dus geen appelen met peren vergelijken.


Die studenten mogen er vanaf 18 jaar ’s nachts werken (in ons land kan dat voor studenten enkel uitzonderlijk) en worden daarbij enorm weinig betaald. Een 18-jarige die in Nederland voltijds werkt heeft er een bruto maandloon van… 706 euro, of 4,29 euro per uur. En ook in Nederland is de fiscaliteit van jobstudenten gunstiger dan voor normale werknemers. Als dat natuurlijk de loonkosten zijn waarmee onze logistiek medewerkers moeten concurreren… zijn we vertrokken voor een serieuze sociale afbraak. En daar zullen de vakbonden uiteraard niet aan meewerken. Tenzij het de bedoeling is van de regering om vooral jobstudenten aan werk te helpen? Dat is alvast niet onze visie: ook wie werk vindt n de e-commerce sector moet in staat zijn een waardig leven uit te bouwen dankzij het inkomen uit zijn of haar arbeid.


Binnen de regering schuiven sommigen nu de piste van de gerichte lastenverlaging voor de e-commerce sector naar voren. Een goed idee? Nog los van de juridische kwestie van het toekennen van een RSZ- of belastingverlaging aan één bepaalde sector (is dat geen discriminatie?). Bovendien dreig je zo een heel eigenaardig neveneffect te creëren. Als deze regering de loonkosten verlaagt voor de e-commerce… wat betekent dat dan voor de 100.000 werknemers die vandaag in de ‘gewone’ handel aan de slag zijn? Krijgen ze op dat moment concurrentie van collega’s, die ’s nachts in een magazijn werken, die goedkoper zijn dan hen?


E-commerce: ook voor ons welkom

De BBTK volgt al enkele jaren met stijgende verbazing het non-debat rond de e-commerce. We kunnen niet anders dan vaststellen dat dit symbooldossier vooral misbruikt wordt voor andere doeleinden: het versoepelen van de studentenarbeid (ook nachtwerk toelaten), het verlagen van de loonkosten (extra belastingkortingen voor de werkgevers), het buitenspel zetten van de vakbonden (geen akkoorden meer nodig) en het onbereikbaar maken van de toeslag voor nachtwerk (door het inperken van de definitie van nachtwerk).


Al die debatten hebben echter niets te maken met de reële situatie op het terrein, en al zeker niets met het welzijn van de betrokken werknemers. In tegendeel: die zou er enkel op verslechteren. Als vakbonden zetten we ons al dagdagelijks in om de situatie van de werknemers in de logistiek en de handel te verbeteren. Dat is zo al moeilijk genoeg. Extra deregulering kunnen we daarbij missen als kiespijn. 

Share/Bookmark