BBTK > Nieuws > Europa mag niet als excuus gebruikt worden

4-12-2014 17:41 Afdrukken

Europa mag niet als excuus gebruikt worden


“Europa wil beterschap van ons land”, titelde De Standaard op 28 november 2014. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) voegde er meteen aan toe dat “een tuchtprocedure afgewend werd door contacten met de Commissie”. Het kwam de regering goed uit: zo kan ze zich achter de rug van Europa verschuilen om de onpopulaire besparingsmaatregelen door te drukken. De redenering ‘het moet van Europa’ snijdt echter geen hout.


Op 15 maart 2015 zou België een ‘laatste kans’ krijgen om de Europese Unie definitief te overtuigen. Het lijkt er echter op dat –bij gebrek aan échte argumenten– het alom gekende TINA (‘There is no alternative’) van stal wordt gehaald. Europa lijkt de regering een laatste reddingsboei te bieden. In realiteit kampt deze bestuursploeg met een gebrek aan legitimiteit en krijgen ze hun maatregelen aan de straatstenen niet verkocht.


Twee Europese procedures

Wat zijn de feiten? Europa legt zijn lidstaten twee soorten regels op: rond begrotingsdiscipline en rond competitiviteit. Zo schrijft Europa concreet voor dat een begrotingstekort maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP) mag bedragen en dat er op ‘middellange termijn’ een budgettair evenwicht moet worden bereikt. Daarnaast stelt Europa ook een scorebord rond de ‘interne’ en ‘externe’ competitiviteit op. De voornaamste graadmeter daarbij is de handelsbalans.


Grote begrotingstekorten en ‘buitensporige’ onevenwichten kunnen aanleiding geven tot een boete, wat nog nooit werd toegepast. Europa zal nu de Belgische situatie verder ‘onderzoeken’. Echter, het Belgisch tekort blijft voorlopig binnen de 3%-grens en er is geen sprake van een ‘buitensporig handelsonevenwicht’. In mensentaal: Europa formuleert opmerkingen, maar een boete is niet meteen aan de orde. Daarmee is ook van het enige dwingende aspect van het Europees beleid van de baan.

Aanbevelingen niet dwingend

De Europese Commissie formuleert eind mei inderdaad een aantal aanbevelingen om een overtreding van de Europese regels te vermijden. In het verleden vroeg de EU België om zijn indexmechanisme te herzien en om de pensioenleeftijd te verhogen. Alleen, deze aanbevelingen zijn niet dwingend. Ze kunnen geen aanleiding geven tot een boete. De situatie wordt doelbewust slechter voorgesteld dan ze is: de politieke verantwoordelijkheid over de manier waarop de Europese doelstellingen gehaald worden ligt namelijk nog steeds op nationaal niveau.


Een vast stramien: het Europees semester

Het is ook absoluut geen verrassing dat Europa nu zijn kritieken formuleert op de Belgische begroting. De Europese Commissie screent zijn lidstaten immers volgens een vast stramien: het zogenaamd ‘Europees semester’. 15 oktober is het moment waarbij de regeringen hun ontwerpbegroting indienen bij Europa. Ook 15 maart is zo’n moment. Het is overtrokken dan te spreken over een ‘laatste kans voor België’. Het is namelijk de traditionele deadline voor het indienen van de eigenlijke begroting.


Niets nieuws onder de zon dus. Eind mei komt de Europese Commissie ten slotte met de landspecifieke aanbevelingen. We kunnen nu al voorspellen dat de rechtse regering dan weer het argument ‘het moet van Europa’ van stal zal halen. U bent bij deze gewaarschuwd: het klopt niet.


Er zijn geen excuses meer

Welk argument gebruik je als je het niet op de vergrijzing of de globalisering kan steken? Juist, Europa. De regering gebruikt de EU als ultiem excuus om hun onpopulaire agenda door te drukken. In realiteit wordt het steeds duidelijker dat de regering zijn koers zal moeten bijstellen. Het is niet aan de modale werknemer om de hoofdmoot van de besparingen te dragen. De grote vermogens zullen een substantiële bijdrage moeten leveren en de regering zal zijn antisociale voorstellen moeten terugtrekken.

Share/Bookmark