Ook in Zweden: “Samen sterk!”
Tijdens een congres van vier dagen, in Örebro, werd de fusie van de twee Zweedse bediendevakbonden SIF (industriesectoren) en HTF (hoofdzakelijk handelssector) bezegeld. De naam van de nieuwe vakbond is Unionen en de organisatie telt zowat 450.000 leden. Merkwaardig voor de Belgische waarnemer was het feit dat letterlijk de sterkte van het stemgeluid van de ja- en neenstemmers de doorslag gaf bij de meeste beslissingen van het overigens rustige congres.
Het congres dat plaatsvond van 6 tot 9 oktober, werd gedurende een jaar voorbereid in de 19 regionale afdelingen. Er werden tal van programmatorische thema’s behandeld, maar hoofdzakelijk was dit een congres van statuten en het organisatorisch ineenschuiven van de oude structuren tot de ene, toekomstgerichte vakbond die Unionen wil zijn. De verhouding tussen de grootte van de vroegere deelvakbonden – SIF groepeerde ongeveer 300.000 leden en HTF 150.000 – was logischerwijs weerspiegeld in het aantal congresdeelnemers: er waren 180 ex-SIF-afgevaardigden en 90 afgevaardigden uit de HTF-tak.
De fusie werd in een unanieme stemming bekrachtigd onder de slogan “Tillsammans är vi starkare” – in het Nederlands: samen zijn wij sterker.
Door het overladen programma – honderden statutaire bepalingen, moties en resoluties passeerden de voorzittershamer – konden enkele belangrijke congresthema’s niet afgewerkt worden, zodat het congres besloot om daar nog vóór het einde van het jaar een nieuw buitengewoon congres voor te organiseren. Het ging onder meer om de belangrijke actuele onderwerpen loonpolitiek en het beleid inzake arbeid en milieu.
Op de laatste congresdag werd het nieuwe uitvoerend bestuur en de nieuwe voorzitter verkozen – een moment waar de vakbondsleiding naar uitkeek als de proef die moest aantonen dat de gewenste eenheid geen holle slogan is. Nochtans hadden ze het zich niet gemakkelijk gemaakt, want voor elk mandaat of elke bestuursfunctie waren meerdere kandidaten naar voren geschoven, sommigen zelfs tijdens het congres zelf, en elke kandidatuur werd omstandig verdedigd door minstens één voordragende afgevaardigde.
Tot ieders tevredenheid bleek uit de stemming dat de voormalige vakbondsgrenzen en ook de grenzen tussen de regio’s hoogstens een ondergeschikte rol speelden in deze procedure. Zo is bijvoorbeeld de nieuwe voorzitter, Cecilia Fahlberg, die bij de eerste stemronde verkozen werd met 66% van de stemmen, de vroegere voorzitter van HTF, de kleinste van de twee stichtende bonden.
Origineel stemgedrag
Merkwaardig – voor een Belgische waarnemer – was wel het hoge gehalte aan formalisme: ellenlange maar in alle kalmte en volstrekt hoffelijk behandelde procedurekwesties beheersten zowat elke congresdag. Daartegenover was het grappig om vast te stellen dat in Zweden ook de Angelsaksische wijze van stemmen tot de tradities behoort: nagenoeg elke stemming werd beslecht door een luide “ja” of “neen” – de meerderheid werd afgeleid uit de sterkte van het geluid - en pas als er twijfel rees over de stemverhoudingen ging men over tot het opsteken van stemkaarten of, in allerlaatste instantie, door het gebruiken van elektronische stemknoppen.
De internationale gasten, onder wie een vertegenwoordiger van de BBTK, brachten op dinsdag 7 oktober een bezoek aan een groot industrieel bedrijf, de wereldbekende wapenfabriek Bofors waar ooit Alfred Nobel de directeur-eigenaar van was, en aan een enorm callcenter, de hoofdzetel van de Zweedse international Transcom, beide gelegen in de stad Karlskoga. Dit laatste bezoek stond in het teken van de internationale actiemaand voor de werknemersrechten in callcenters, georganiseerd door UNI, waar Unionen ook lid van is. De keuze van beide topbedrijven van de Zweedse economie was ook weer mede geïnspireerd door de tweevoudige afkomst van de nieuwe vakbond: enerzijds het industrieel georiënteerde SIF en anderzijds de gewezen commerciële dienstenvakbond HTF.